Η σωστή επιλογή εξαρτάται από τον δρομέα, το έδαφος και τις απαιτήσεις της προπόνησης
Τα παπούτσια αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του εξοπλισμού ενός δρομέα. Δεν υπάρχει, όμως, ένα μοντέλο που να είναι κατάλληλο για όλους. Η μορφολογία του ποδιού, ο τρόπος βάδισης και τρεξίματος, το είδος της προπόνησης, η επιφάνεια αλλά και το ιστορικό τραυματισμών είναι παράγοντες που επηρεάζουν την επιλογή.
Ένα παπούτσι που λειτουργεί εξαιρετικά για έναν δρομέα μπορεί να μην είναι κατάλληλο για κάποιον άλλο. Για τον λόγο αυτό, η επιλογή δεν θα πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στη δημοτικότητα ενός μοντέλου, στην εμφάνιση ή στις γενικές συστάσεις.
Εφαρμογή και άνεση
Το πρώτο χαρακτηριστικό που πρέπει να εξετάζεται είναι η σωστή εφαρμογή. Το παπούτσι πρέπει να συγκρατεί σταθερά το πόδι χωρίς να δημιουργεί υπερβολική πίεση, ιδιαίτερα στο πρόσθιο τμήμα και στα δάκτυλα.
Στην περιοχή των δακτύλων χρειάζεται επαρκής χώρος, καθώς κατά τη διάρκεια μεγαλύτερων προπονήσεων το πόδι μπορεί να παρουσιάσει μικρή αύξηση του όγκου του. Παράλληλα, η πτέρνα θα πρέπει να παραμένει σταθερή μέσα στο παπούτσι, χωρίς έντονη ολίσθηση κατά την κίνηση.
Η άνεση από τις πρώτες κιόλας δοκιμές αποτελεί σημαντικό κριτήριο. Ένα running shoe δεν θα πρέπει να απαιτεί μια μεγάλη περίοδο «στρωσίματος» για να πάψει να δημιουργεί ενόχληση.
Απορρόφηση κραδασμών και αντικραδασμική προστασία
Κατά το τρέξιμο, το σώμα δέχεται επαναλαμβανόμενα φορτία σε κάθε επαφή με το έδαφος. Η ενδιάμεση σόλα του παπουτσιού συμβάλλει στην απορρόφηση και διαχείριση αυτών των φορτίων.
Το πόσο μαλακό ή σκληρό πρέπει να είναι ένα παπούτσι δεν είναι ίδιο για όλους. Η μεγαλύτερη απορρόφηση κραδασμών δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα παπούτσι είναι καλύτερο ή ασφαλέστερο. Η επιλογή εξαρτάται από τον δρομέα, την απόσταση, τον ρυθμό και το είδος της προπόνησης.
Σταθερότητα και υποστήριξη
Η σταθερότητα ενός running shoe αφορά τον τρόπο με τον οποίο το παπούτσι συμπεριφέρεται όταν το πόδι έρχεται σε επαφή με το έδαφος και μεταφέρει το βάρος προς τα εμπρός.
Σε ορισμένους δρομείς μπορεί να είναι χρήσιμο ένα παπούτσι με μεγαλύτερη σταθερότητα, ενώ άλλοι αισθάνονται καλύτερα με ένα πιο ουδέτερο μοντέλο.
Παράγοντες όπως ο πρηνισμός δεν πρέπει να εξετάζονται απομονωμένα. Ο τρόπος με τον οποίο κινείται το πόδι αποτελεί μέρος μιας συνολικότερης κινητικής αλυσίδας και, όταν υπάρχει συγκεκριμένο πρόβλημα ή επαναλαμβανόμενος τραυματισμός, η αξιολόγηση της βάδισης και του τρεξίματος μπορεί να δώσει πιο χρήσιμες πληροφορίες από μια απλή κατηγοριοποίηση του τύπου του ποδιού.
Drop: τι σημαίνει;
Το heel-to-toe drop είναι η διαφορά ύψους μεταξύ της πτέρνας και του πρόσθιου τμήματος του παπουτσιού.
Τα running shoes διατίθενται με διαφορετικό drop, από σχεδόν μηδενικό έως αρκετά υψηλότερο. Η αλλαγή του drop μπορεί να μεταβάλει τον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται τα φορτία κατά το τρέξιμο.
Για αυτόν τον λόγο, ειδικά όταν ένας δρομέας έχει συνηθίσει για μεγάλο διάστημα συγκεκριμένο τύπο παπουτσιού, μια σημαντική αλλαγή καλό είναι να γίνεται σταδιακά.
Η επιφάνεια στην οποία τρέχετε
Το κατάλληλο παπούτσι εξαρτάται και από το πού πραγματοποιούνται οι περισσότερες προπονήσεις.
Για τρέξιμο σε άσφαλτο χρησιμοποιούνται συνήθως road running shoes, ενώ για χωμάτινες ή ορεινές διαδρομές τα trail shoes διαθέτουν διαφορετική εξωτερική σόλα και μεγαλύτερη πρόσφυση και προστασία.
Ένας δρομέας που κινείται σε διαφορετικές επιφάνειες μπορεί επομένως να χρειάζεται διαφορετικό παπούτσι ανάλογα με την προπόνηση.
Ένα παπούτσι για όλες τις προπονήσεις;
Δεν είναι απαραίτητο κάθε δρομέας να διαθέτει πολλά ζευγάρια running shoes. Ωστόσο, όταν το πρόγραμμα περιλαμβάνει διαφορετικά είδη προπόνησης, η χρήση διαφορετικών παπουτσιών μπορεί να εξυπηρετεί διαφορετικές ανάγκες.
Ένα πιο άνετο και προστατευτικό μοντέλο μπορεί, για παράδειγμα, να χρησιμοποιείται στα easy runs και στις μεγαλύτερες αποστάσεις, ενώ ένα ελαφρύτερο και πιο responsive παπούτσι μπορεί να επιλέγεται για γρηγορότερες προπονήσεις ή αγώνες.
Η επιλογή πρέπει πάντα να συμβαδίζει με το επίπεδο, τις ανάγκες και τον όγκο προπόνησης του κάθε δρομέα.
Πότε πρέπει να αντικαθίστανται τα running shoes;
Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός χιλιομέτρων που να ισχύει για όλα τα παπούτσια και όλους τους δρομείς.
Η διάρκεια ζωής επηρεάζεται από το μοντέλο, τα υλικά, το σωματικό βάρος, την τεχνική τρεξίματος, την επιφάνεια και τη συχνότητα χρήσης.
Σημάδια όπως σημαντική φθορά της εξωτερικής σόλας, παραμόρφωση της ενδιάμεσης σόλας, αισθητή απώλεια της απορρόφησης κραδασμών ή μια νέα ενόχληση κατά το τρέξιμο μπορεί να δείχνουν ότι χρειάζεται αντικατάσταση.
Τι γίνεται όταν υπάρχει τραυματισμός ή πόνος;
Όταν υπάρχει επίμονος πόνος στο πέλμα, την πτέρνα, την ποδοκνημική ή γενικότερα στο κάτω άκρο, η αγορά ενός διαφορετικού παπουτσιού δεν αποτελεί από μόνη της θεραπεία.
Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται να διερευνηθεί η αιτία των συμπτωμάτων και να εξεταστούν συνολικά παράγοντες όπως το προπονητικό φορτίο, η δύναμη και η κινητικότητα, η τεχνική τρεξίματος, η μορφολογία του ποδιού και η υπόδηση.
Η ανάλυση βάδισης και τρεξίματος μπορεί, όταν υπάρχει ένδειξη, να συμβάλει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο κατανέμονται τα φορτία και να βοηθήσει στην πιο εξατομικευμένη επιλογή υποδήματος.
Πώς επιλέγουμε τελικά;
Το κατάλληλο running shoe δεν είναι απαραίτητα το ακριβότερο, το πιο προηγμένο τεχνολογικά ή αυτό που χρησιμοποιεί ένας επαγγελματίας αθλητής.
Είναι εκείνο που ταιριάζει στο συγκεκριμένο πόδι, στον συγκεκριμένο δρομέα και στον τρόπο με τον οποίο προπονείται.
Η άνεση, η σωστή εφαρμογή, η σταθερότητα, η επιφάνεια τρεξίματος και οι ατομικές ανάγκες είναι σημαντικότεροι παράγοντες από τις γενικές τάσεις της αγοράς.
