Η πελματιαία απονευρωσίτιδα αποτελεί τη συχνότερη αιτία πόνου στην πτέρνα. Πρόκειται για μία πάθηση της πελματιαίας απονεύρωσης, ενός ισχυρού ινώδους συνδέσμου που εκτείνεται από την πτέρνα έως τα δάκτυλα και στηρίζει τη φυσιολογική ποδική καμάρα.
Η επαναλαμβανόμενη καταπόνηση μπορεί να προκαλέσει μικροτραυματισμούς και εκφυλιστικές αλλοιώσεις στην έκφυσή της στην πτέρνα, οδηγώντας σε πόνο, δυσκαμψία και περιορισμό της βάδισης. Η πάθηση εμφανίζεται τόσο σε αθλητές όσο και σε άτομα που παραμένουν πολλές ώρες όρθια ή περπατούν καθημερινά.
Συμπτώματα
Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Έντονο πόνο στην κάτω επιφάνεια της πτέρνας
- Πόνο στα πρώτα βήματα το πρωί ή μετά από περίοδο ξεκούρασης
- Βελτίωση του πόνου μετά από λίγα λεπτά βάδισης και επανεμφάνισή του μετά από πολύωρη ορθοστασία ή άσκηση
- Ευαισθησία κατά την πίεση της έσω πλευράς της πτέρνας
- Δυσκολία στο περπάτημα μεγάλων αποστάσεων ή στο τρέξιμο
Διάγνωση
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση.
Ο εξειδικευμένος ορθοπεδικός αξιολογεί:
- το σημείο εντόπισης του πόνου
- τη λειτουργία της πελματιαίας απονεύρωσης
- την κινητικότητα της ποδοκνημικής
- την ύπαρξη παραγόντων που επιβαρύνουν τη μηχανική του ποδιού, όπως πλατυποδία ή κοιλοποδία
Οι ακτινογραφίες αναδεικνύουν τη στένωση του μεσάρθριου διαστήματος, τα οστεόφυτα και τον βαθμό εκφύλισης της άρθρωσης. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί αξονική ή μαγνητική τομογραφία για πληρέστερη αξιολόγηση.
Θεραπευτική αντιμετώπιση
Η θεραπεία εξατομικεύεται ανάλογα με τη διάρκεια των συμπτωμάτων, τη βαρύτητα της πάθησης και τις ανάγκες κάθε ασθενούς.
Στόχος είναι η μείωση του πόνου, η αποκατάσταση της λειτουργίας της πελματιαίας απονεύρωσης και η πρόληψη των υποτροπών.
Συντηρητική θεραπεία
Η μεγάλη πλειονότητα των ασθενών αντιμετωπίζεται επιτυχώς χωρίς χειρουργική επέμβαση.
Η συντηρητική θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει:
- τροποποίηση δραστηριοτήτων
- ειδικό πρόγραμμα διατάσεων της πελματιαίας απονεύρωσης και του γαστροκνημίου
- εξατομικευμένους ορθωτικούς πάτους
- αντιφλεγμονώδη αγωγή όταν χρειάζεται
- φυσικοθεραπεία
- κατάλληλα υποδήματα
- σύγχρονες βιολογικές ή αναγεννητικές θεραπείες σε επιλεγμένες περιπτώσεις
Χειρουργική αντιμετώπιση
Η χειρουργική θεραπεία εφαρμόζεται μόνο όταν τα συμπτώματα επιμένουν μετά από παρατεταμένη και σωστά οργανωμένη συντηρητική αντιμετώπιση.
Στόχος της επέμβασης είναι η αποσυμπίεση της περιοχής και η αποκατάσταση των μηχανικών φορτίσεων του ποδιού, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.
Η επιλογή της κατάλληλης τεχνικής γίνεται εξατομικευμένα, λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική ανατομία και τις λειτουργικές ανάγκες του ασθενούς.
Αποκατάσταση & επιστροφή στη δραστηριότητα
Η αποκατάσταση αποτελεί βασικό μέρος της θεραπείας.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:
- προοδευτικές διατάσεις
- βελτίωση της ευλυγισίας του γαστροκνημίου
- ενδυνάμωση των μυών του ποδιού
- επανεκπαίδευση της βάδισης
- σταδιακή επιστροφή στις αθλητικές δραστηριότητες
Η συνεργασία ορθοπαιδικού, φυσικοθεραπευτή και, όπου χρειάζεται, εργαστηρίου ορθωτικών πελμάτων συμβάλλει στη μακροχρόνια διατήρηση του αποτελέσματος.
Πρόληψη υποτροπών
Για τη μείωση του κινδύνου επανεμφάνισης των συμπτωμάτων συνιστώνται:
- τακτικές διατάσεις της πελματιαίας απονεύρωσης και του γαστροκνημίου
- χρήση κατάλληλων υποδημάτων
- εξατομικευμένοι πάτοι όταν υπάρχει διαταραχή της μηχανικής του ποδιού
- σταδιακή αύξηση της αθλητικής δραστηριότητας
- διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους