Η αποκατάσταση ενός διαστρέμματος δεν ολοκληρώνεται με την υποχώρηση του πόνου
Ο πόνος και το πρήξιμο μετά από ένα διάστρεμμα υποχωρούν πολλές φορές πριν αποκατασταθεί πλήρως η λειτουργία της ποδοκνημικής. Αυτό εύκολα δημιουργεί την εντύπωση ότι το πόδι είναι έτοιμο να επιστρέψει στις προηγούμενες δραστηριότητες.
Η ασφαλής επιστροφή στην άσκηση προϋποθέτει να έχει αποκατασταθεί επαρκώς η λειτουργία της άρθρωσης και το πόδι να ανταποκρίνεται ξανά στις απαιτήσεις της συγκεκριμένης δραστηριότητας.
1. Αξιολόγηση του τραυματισμού
Το πρώτο βήμα είναι η εκτίμηση της βαρύτητας του διαστρέμματος και των δομών που έχουν τραυματιστεί.
Η κλινική εξέταση περιλαμβάνει τον έλεγχο του πόνου, του οιδήματος, της κινητικότητας και της σταθερότητας της ποδοκνημικής. Ανάλογα με τον μηχανισμό και την εικόνα του τραυματισμού, ο ιατρός κρίνει εάν χρειάζεται απεικονιστικός έλεγχος για τον αποκλεισμό κατάγματος ή άλλης κάκωσης.
Η διάγνωση καθορίζει την αρχική αντιμετώπιση και τον σχεδιασμό της αποκατάστασης.
2. Αντιμετώπιση της οξείας φάσης
Τις πρώτες ημέρες, προτεραιότητα έχει η προστασία της τραυματισμένης περιοχής και ο έλεγχος του πόνου και του οιδήματος.
Η κίνηση και η φόρτιση της ποδοκνημικής επανέρχονται σταδιακά, ανάλογα με τη βαρύτητα του τραυματισμού και την κλινική εικόνα. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται προσωρινά υποστήριξη της άρθρωσης.
Η παρατεταμένη ακινησία δεν ενδείκνυται. Η ελεγχόμενη και σταδιακή κινητοποίηση εντάσσεται στην αποκατάσταση, σύμφωνα με την κλινική εικόνα και τις οδηγίες του ιατρού. Οι κλινικές οδηγίες υποστηρίζουν την προοδευτική φόρτιση και την άσκηση ως βασικά στοιχεία της αντιμετώπισης των περισσότερων διαστρεμμάτων.
3. Αποκατάσταση της λειτουργίας της ποδοκνημικής
Καθώς υποχωρούν τα αρχικά συμπτώματα, η αποκατάσταση επικεντρώνεται στην κινητικότητα, τη μυϊκή δύναμη, την ισορροπία και τον νευρομυϊκό έλεγχο.
Οι ασκήσεις εξελίσσονται προοδευτικά, ώστε η ποδοκνημική να αντέχει μεγαλύτερη επιβάρυνση και να ανταποκρίνεται με ασφάλεια στις κινήσεις της καθημερινότητας.
Για όσους αθλούνται, η προετοιμασία συνεχίζεται με ασκήσεις που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της δραστηριότητάς τους, όπως τρέξιμο, αλλαγές κατεύθυνσης, επιταχύνσεις, άλματα ή προσγειώσεις.
Η συγκεκριμένη φάση έχει ιδιαίτερη σημασία και για τον περιορισμό του κινδύνου επαναλαμβανόμενων διαστρεμμάτων.
4. Επιστροφή στην άσκηση
Ο χρόνος που έχει περάσει από τον τραυματισμό δεν αποτελεί από μόνος του κριτήριο επιστροφής.
Η απόφαση βασίζεται στην πορεία της αποκατάστασης και στην ανταπόκριση της ποδοκνημικής στην επιβάρυνση. Πριν από την πλήρη επάνοδο εξετάζονται η κινητικότητα, η δύναμη και η σταθερότητα της άρθρωσης, ο έλεγχος της κίνησης, η παρουσία πόνου ή οιδήματος και η εκτέλεση των κινήσεων που απαιτεί η συγκεκριμένη δραστηριότητα. Στους αθλητές λαμβάνεται υπόψη και η αίσθηση σιγουριάς κατά την επιστροφή.
Η επάνοδος γίνεται σταδιακά. Ένας δρομέας επανεντάσσεται προοδευτικά στο τρέξιμο, ενώ σε ένα άθλημα με αλλαγές κατεύθυνσης, άλματα ή γρήγορες επιταχύνσεις προηγείται αντίστοιχη προετοιμασία πριν από την πλήρη επιστροφή στην προπόνηση.
Και αν το πόδι συνεχίζει να «γυρίζει»;
Τα επαναλαμβανόμενα διαστρέμματα ή η αίσθηση ότι η ποδοκνημική δεν είναι σταθερή χρειάζονται επανεκτίμηση.
Μετά από προηγούμενο διάστρεμμα, σε ορισμένους ασθενείς παραμένει αστάθεια που επηρεάζει τη βάδιση, την άσκηση ή την αθλητική δραστηριότητα. Η κλινική αξιολόγηση βοηθά να διαπιστωθεί εάν υπάρχει χρόνια αστάθεια της ποδοκνημικής και να καθοριστεί η κατάλληλη αντιμετώπιση.
Επιστροφή με ασφάλεια στην άσκηση
Η υποχώρηση του πόνου είναι ένα σημαντικό στάδιο της αποκατάστασης, όχι όμως το τελευταίο.
Η επιστροφή στην άσκηση γίνεται όταν η ποδοκνημική έχει ανακτήσει τη λειτουργία που χρειάζεται για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της δραστηριότητας με ασφάλεια.