Η αρθρίτιδα της ποδοκνημικής είναι μια εκφυλιστική πάθηση κατά την οποία φθείρεται σταδιακά ο αρθρικός χόνδρος του αστραγάλου. Σε αντίθεση με άλλες αρθρώσεις, η αρθρίτιδα της ποδοκνημικής οφείλεται συχνά σε προηγούμενο τραυματισμό, όπως ένα σοβαρό διάστρεμμα ή κάταγμα, και λιγότερο συχνά στη φυσιολογική φθορά της ηλικίας.
Καθώς η νόσος εξελίσσεται, η άρθρωση γίνεται πιο δύσκαμπτη και επώδυνη, επηρεάζοντας τη βάδιση, την ισορροπία και την καθημερινή δραστηριότητα.
Συμπτώματα
Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- πόνο κατά τη βάδιση ή την ορθοστασία
- πρωινή δυσκαμψία
- περιορισμό της κινητικότητας του αστραγάλου
- οίδημα γύρω από την άρθρωση
- αίσθημα αστάθειας
- δυσκολία σε σκάλες ή ανηφόρες
- μειωμένη αντοχή στην καθημερινότητα και τον αθλητισμό
Διάγνωση
Η διάγνωση βασίζεται στον συνδυασμό κλινικής εξέτασης και απεικονιστικού ελέγχου.
Η αξιολόγηση περιλαμβάνει:
- λήψη αναλυτικού ιστορικού
- κλινική εξέταση της ποδοκνημικής
- αξιολόγηση της βάδισης και της φόρτισης
- ακτινογραφίες σε φόρτιση
- μαγνητική ή αξονική τομογραφία όταν απαιτείται
- ψηφιακή πελματογραφική ανάλυση σε ορισμένες περιπτώσεις για την αξιολόγηση της εμβιομηχανικής του ποδιού
Θεραπευτική αντιμετώπιση
Η θεραπεία εξαρτάται από το στάδιο της αρθρίτιδας, την ηλικία του ασθενούς, το επίπεδο δραστηριότητας και τις λειτουργικές απαιτήσεις του.
Στόχος είναι η ανακούφιση από τον πόνο, η διατήρηση της κινητικότητας και η βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Συντηρητική θεραπεία
Στα αρχικά στάδια μπορεί να εφαρμοστούν:
- εξατομικευμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας
- ασκήσεις κινητικότητας και ενδυνάμωσης
- αντιφλεγμονώδη αγωγή όταν ενδείκνυται
- κατάλληλα υποδήματα
- εξατομικευμένα ορθωτικά πέλματα
- τροποποίηση δραστηριοτήτων
- ενδαρθρικές εγχύσεις σε επιλεγμένες περιπτώσεις
Χειρουργική αντιμετώπιση
Όταν η συντηρητική θεραπεία δεν επαρκεί, μπορεί να εξεταστεί η χειρουργική αποκατάσταση.
Ανάλογα με τη βαρύτητα της αρθρίτιδας, οι επιλογές περιλαμβάνουν:
- αρθροσκοπικό καθαρισμό της άρθρωσης σε επιλεγμένες περιπτώσεις
- διορθωτικές οστεοτομίες όταν συνυπάρχει διαταραχή ευθυγράμμισης
- αρθρόδεση ποδοκνημικής για αξιόπιστη ανακούφιση από τον πόνο σε προχωρημένη αρθρίτιδα
- ολική αρθροπλαστική ποδοκνημικής σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς
Αποκατάσταση & επιστροφή στη δραστηριότητα
Η αποκατάσταση στοχεύει στη βελτίωση της κινητικότητας, της δύναμης και της λειτουργικότητας.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:
- σταδιακή φόρτιση
- επανεκπαίδευση της βάδισης
- ασκήσεις ισορροπίας
- ενδυνάμωση των μυών του κάτω άκρου
- ασφαλή επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες
Βάδιση & υπόδηση
Η σωστή επιλογή υποδημάτων παίζει σημαντικό ρόλο στη μείωση του πόνου και στη βελτίωση της λειτουργικότητας.
Συνιστώνται υποδήματα με:
- καλή απορρόφηση κραδασμών
- σταθερή κατασκευή της φτέρνας
- επαρκή στήριξη της ποδικής καμάρας
- εξατομικευμένα ορθωτικά πέλματα όταν υπάρχουν διαταραχές της φόρτισης
Η αξιολόγηση της βάδισης βοηθά στην αναγνώριση μηχανικών παραγόντων που επιβαρύνουν την άρθρωση και επιτρέπει την εξατομίκευση της θεραπείας.
Πρόληψη υποτροπών
Η επιβράδυνση της εξέλιξης της αρθρίτιδας βασίζεται σε απλές αλλά σημαντικές παρεμβάσεις:
- διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους
- τακτική άσκηση χαμηλής επιβάρυνσης
- αποφυγή επαναλαμβανόμενων καταπονήσεων
- σωστή επιλογή υποδημάτων
- έγκαιρη αντιμετώπιση τραυματισμών της ποδοκνημικής